Organik Store: kể chuyện trồng rau

Organik Store: kể chuyện trồng rau

Vừa qua, chúng tôi được dịp trò chuyện với chị Ines Quoico, chủ cửa hàng thực phẩm hữu cơ Organik ở đường Thảo Điền, quận 2. Ngoài một cửa hàng xinh xắn với đủ loại hàng hoá hữu cơ đa dạng, Ines còn có kiến thức rất rộng về các loại nông sản hữu cơ. Chúng tôi sẽ kể bạn nghe những kiến thức thú vị về chuyện trồng rau mà chúng tôi học được.

 The Organik Shop có rất nhiều loại rau củ và trái cây hữu cơ đa dạng. 

The Organik Shop có rất nhiều loại rau củ và trái cây hữu cơ đa dạng. 

Ines sang Việt Nam từ năm 2012. Ines là người ăn chay mà lúc đó kiếm rau sạch ăn không có. Ines đọc được, là ăn chay mà ăn rau quả có phun xịt hoá chất thì nguy cơ ung thư vẫn cao như thường.

Vậy là Ines đi tìm vườn trồng rau. Ines làm việc với tiến sĩ Nguyễn Bá Hùng, người có hơn mười một năm kinh nghiệm về làm nông hữu cơ tại Việt Nam. Sau một thời gian, tiến sĩ Hùng nghỉ hưu và chuyển giao công nghệ lại cho Ines. Giờ tiến sĩ Hùng làm cố vấn thôi.

Chứng chỉ quốc tế

 Ines Quoico - Chủ tiệm The Organik

Ines Quoico - Chủ tiệm The Organik

EU và USDA là những chứng chỉ quốc tế về nông sản hữu cơ mà để lấy được, Ines phải tuân theo một quy trình cực kỳ nghiêm ngặt, chứ không đơn giản và thơ mộng như ra vườn cuốc đất trồng rau rồi không phun xịt thuốc đâu. 

Đầu tiên là đất trồng. Đó phải là một mảnh đất sạch tinh khiết không dính hoá chất. Tìm được một mảnh đất như vậy rất khó, nhiều khi Ines phải kiên nhẫn đợi và cải tạo đất đến 5-7 năm trời. Mà bạn biết không, ví dụ vườn Ines trồng sạch, mà vườn bên cạnh có phun xịt hoá chất, dính vào nước, đất, không khí là vườn của Ines hỏng ngay. Nhà kính trồng rau mà muốn ra vào thì phải tuân theo quy trình làm sạch. Dụng cụ làm vườn của nhà kính là chỉ được để trong đấy thôi không mang ra ngoài. 

Cái khó thứ hai của trồng rau đạt chuẩn hữu cơ quốc tế là sự minh bạch. Bạn phải ghi chép nhật ký trồng trọt cực kỳ cẩn thận và chi tiết. Hôm nay tưới nước gì, bón phân gì, rau như thế nào, sơ chế làm sạch ra sao, vận chuyển đi bằng đường gì…Bạn phải tường tận trọn vòng đời cây rau để hỏi đến khâu nào cũng có thể truy ra ngay được. Những người làm việc ở nông trại hữu cơ EU và USDA của Ines ở trình độ kỹ sư và được trả lương cao, bởi chỉ có họ mới hiểu và quen với việc vừa trồng vừa ghi chép này.

Sau đó mình phải mời chuyên gia về kiểm định. Ines phải trả toàn bộ chi phí đi lại ăn ở và kiểm nghiệm. Họ từ Indonesia hoặc Thái Lan sang, đến vườn, hái rau quả, lấy mẫu đất nước ngẫu nhiên và đem về kiểm tra. Nếu dính một chút hoá chất thôi là xem như không đạt. Hàng năm, Ines tốn khoảng 80.000USD cho quy trình lấy chứng chỉ này.

Nông dân nước nhà

Trong cửa hàng của Ines, ngoài rau củ hữu cơ EU và USDA (vốn rất đắt), thì còn có các loại rau quả hữu cơ được trồng theo chuẩn của Ines, vẫn ngon và an toàn với giá thành thấp hơn. Đó là nông sản từ những khu vườn của nông dân mà Ines thuyết phục họ trồng sạch.

Ban đầu đến thăm vườn, Ines hỏi chú chủ vườn vì sao mà xịt thuốc nhiều vậy. Chú nói thương lái đến hạn là tới thu mua, phải xịt thuốc để rau củ lớn đúng độ, không bị sâu bệnh nhìn mướt mắt người ta mới mua. Người ta còn mua theo ký nữa, nên rau củ mà không lớn là mình bán được ít tiền.

Ines nói, chú đừng dùng hoá chất nữa, chú trồng sạch đi, Ines mua. Ines trả theo hec-ta, không trả theo ký. Có lần nọ chú gọi điện báo, Ines ơi, cà chua bị sâu ăn dữ quá, giờ phải làm sao. Ines nói chú cứ để yên đó, đừng xịt thuốc gì cả. Chú bằng lòng nghe theo. Tới lúc thu hoạch dù chỉ được rất ít cà chua, Ines vẫn trả đúng số tiền theo diện tích cà chua cho chú. 

Ines cũng hay xuống thăm vườn đột xuất và hỏi chuyện nông dân. Ines biết tiếng Việt, họ lại thật thà nên có gì là kể hết. Bởi thế có dùng thuốc hay không là Ines biết ngay. Ines và chủ vườn cũng thường chia nhau cùng một mẫu thử rồi mỗi người đem kiểm nghiệm ở một nơi, xem kết quả trả về có giống nhau không.

 

Đất

Bạn biết không, điều quan trọng trong việc trồng rau hữu cơ là phải trồng đa canh và gối đầu nhiều loại cây. Ví dụ cùng một mảnh đất cứ trồng cà rốt mùa này qua mùa khác, cà rốt sẽ hút hết các loại dưỡng chất nhất định, làm đất nghèo đi. Dịch bệnh trong cà rốt cũng tích tụ ở khoảng vườn đó nhiều hơn. Thế là qua ba bốn mùa, càng về sau củ cà rốt càng dễ bệnh, càng teo héo và buộc bạn phải xịt thuốc. Bạn phải trồng đa canh và gối đầu, thu hoạch cà rốt xong thì trồng bông cải chẳng hạn. 

Bạn tin không, với một khu vườn rộng 4ha mà Ines trồng 25 loại rau củ. Loại nào cũng chút chút và thu hoạch chút chút mỗi ngày. 

Nhưng mà, nếu tình hình biến đổi khí hậu cứ tiếp tục, thì trong tương lai rau quả hữu cơ sẽ ngày một đắt đỏ hơn chứ không thể rẻ đi. Bởi vì, việc trồng hữu cơ gặp rất nhiều khó khăn. Ví dụ như giờ đang là cuối tháng 4, đáng lẽ trời phải nắng ráo thế mà lại mưa ào ào. Một điều khiến Ines rất đau đầu nữa là ở Việt Nam các bạn chặt cây phá rừng nhiều quá. Rừng và cây là để giữ nước. Nước ngầm chảy quanh quẩn dưới rễ cây, giờ không còn cây, nước chảy lung tung làm ngập úng vườn của Ines.

Người

Ines không thiếu khách hàng. Cửa tiệm của Ines luôn trong tình trạng rau không đủ bán vì ý thức và nhu cầu ăn rau hữu cơ của mọi người rất cao. Tuy nhiên Ines vẫn hay buồn và khó nghĩ vì người tiêu dùng mình “bướng” quá. Ăn rau gì chỉ ăn độc một loại chứ rất ít khi mua thử và nghĩ cách nấu rau mới. Có những loại rau củ Ines phải trồng để cải tạo đất nhưng sau đó mọi người nhất quyết không ăn. Ai cũng chỉ muốn ăn cà rốt, bắp cải, khoai tây…đây là một trong những lý do dẫn tới độc canh và nông dân phun thuốc.

Rồi mọi người cũng rất ưa rau to và mướt mắt. Ở Organik, rau để 2 ngày sẽ giảm giá 30%, 3 ngày giảm 50% và sau 3 ngày là biếu không. Rau chỉ hơi héo, hơi vàng, nhưng còn rất ngon và đầy dinh dưỡng. Vậy mà ai cũng chê. Ines kinh ngạc hết sức! Thậm chí quả bơ khi chín, vỏ hơi đen một chút thôi mà không ai thèm ăn. 

Như hôm nay, Ines mua hai loại xà lách, đậu que vàng và bông cải trắng. Đậu que vàng là rau mới còn bông cải trắng không được to đẹp cho lắm, thế là mọi người ít mua. Ines mua, vì Ines trồng ra chúng. Tối nay về, Ines tính làm humus chấm rau củ, và một đĩa salad to ăn kèm. Ăn rau quả hữu cơ một thời gian cơ thể Ines nhạy với các loại hoá chất lắm. Ví dụ Ines thích dùng muỗng ăn chanh dây, mà chỉ cần chạm môi vào vỏ quả chanh dây thấy môi tê hoặc rát, là Ines biết chanh này có phun xịt hoá chất.

Và ước mơ

Đối với Ines, lợi ích lớn nhất của rau quả hữu cơ không chỉ là sức khoẻ và vẻ đẹp, mà là tác động tốt lên môi trường. Khi bạn ăn rau quả hữu cơ, là bạn đang khuyến khích nông dân trồng sạch. Càng nhiều nông dân trồng sạch, thì càng nhiều đất, nước và không khí được giữ nguyên lành. 

Cũng vì vậy, mà Ines rất tự hào khi thấy cửa tiệm của mình lan toả khái niệm và nhu cầu ăn rau hữu cơ đến nhiều người hơn. Nhớ lúc mới mở tiệm và tuyển nhân viên, nhiều bạn đến phỏng vấn trả lời câu hỏi “hữu cơ là gì?” bằng những câu trả lời ngây ngô học thuộc lòng từ đâu đấy. Nhưng sau một thời gian làm việc ở đây, các bạn tự động mua rau hữu cơ về nhà ăn dù thu nhập chưa cao lắm. Lại một lần kia, có anh công nhân ở công trường gần đó ghé tiệm Ines mua duy nhất một bó cải thôi. Anh nói với Ines là anh không có nhiều tiền nhưng thấy rau ở đây rất ngon, anh rất thích nên đã ghé mua. Câu trả lời đó làm Ines mỉm cười. 

Còn nếu bạn hỏi Ines có ước mơ gì cho Organik không, thì Ines mong những vườn rau của Ines sẽ sớm lấy được các chứng chỉ hữu cơ quốc tế, vì các bạn làm việc rất chăm, chăm chỉ lắm.

The Organik Store & Cafe, 8 Đường Thảo Điền, Thảo Điền, Hồ Chí Minh. T: 094 777 42 24.

Duy Anh Bee - Giữ trọn thiên nhiên

Duy Anh Bee - Giữ trọn thiên nhiên

NauNau - Gieo những mầm xanh

NauNau - Gieo những mầm xanh